ⓘ Free online encyclopedia. Did you know? page 103

Авҷии Кашмирӣ

Авҷии Кашмирӣ - шоири форсизабони Ҳиндустон. Падараш Мавлоно Номӣ низ шоир буд. Дар Кашмир зиндагӣ ва эҷод кардааст. Ба эҷодиёти шоирону адибони классикии форс-тоҷик таваҷҷӯҳи зиёд дошт. Авҷи Кашмирӣ соҳиби девон аст, ки дар он тақрибан 3 ҳазор б ...

Авҷии Натанзӣ

Дар Исфаҳон таҳсил ва ба шеъргӯӣ оғоз карда, чун шоири боис­теъдод шӯҳратёр гардид. Дар дарбори ҳокими Хуросон Ҳасанхон ҳукмронӣ 1618 – 1640 хидмат кардааст. Дар охири умр хидмати дарборро тарк карда, ба зодгоҳаш баргашт ва дар фақру нодорӣ аз ол ...

Авҷӣ

Авҷӣ, шоири тоҷик. Дар Бухоро ба дунё омада, дар назди тазкиранигор Хоҷа Ҳасани Нисорӣ таҳсил кардааст. Ба сабаби тангдастӣ ба Балх рафтааст. Тазкиранигори дигари садаи XVI Мутрибӣ Авҷиро чун шахсияти эҷодкори мумтоз, ашъорашро "ҷонпарвар" тавсиф ...

Агава

Ага́ва - як ҷинси рустанӣ. Пояаш кӯтоҳ, баргаш ғафси хордор. Баъди 6 – 15 сол гул мекунад. Гулпояаш дароз, сергул. Пас аз расидани ҳосил қисми рӯизаминии агава мемирад. Дар Мексика зиёда аз 300 намуди агаваи худрӯй дучор меояд. Ба Европа агава ба ...

Агар-агар

Агар-агар махсулоте, ки аз баъзе намудҳои обсабз дар намуди хока дона-дона ва ғайра тайёр мекунанд. Асосан аз полисахаридҳо иборат аст.Дар намуди хока, ғурӯша ва ғайра тайёр мекунанд. Асосан аз полисахаридҳо иборат аст. Дар ҳарорати 80 – 86°С дар ...

Агафокл

Агафокл меҳрубон ва κλέος шараф; лот. Agathoklēs) - мустабид, сипаҳсолори юнонӣ ва ҳокими Ситсилия. Дар оилаи миёнаҳоли ситсилиягӣ таваллуд шуда, аз наврасӣ ба касби кулолӣ машғул буд ва лақаби "Кулол" ҳам дошт.

Агаханянс Окмир Егишевич

Окмир Агаханянс Егишевич, географ, доктори илмҳои география, яке аз геоботаник-ҳои барҷастаи олам, узви вобастаи Ҷамъияти байналхалқии географҳо, профессор, Ходими шоистаи илми Тоҷикистон.

Агглютинатсия

Агглютинатсия - дар биология, зери таъсири агглютинин ном моддаи махсус ба ҳам часпида дурда ва таҳшон шудани бактерияҳо, унсурҳои ҳуҷайраи хун ва ғайра. Агглютинатсия дар зардоби хун ҳангоми гирифторӣ ба бемориҳои сироятӣ ё иммунизатсия ҷамъ меш ...

Агглютинатсия (забоншиносӣ)

Агглютинатсия - дар забоншиносӣ тарзи калимасозӣ ё ба вуҷуд овардани шаклҳои нав бо роҳи ба асос ё решаҳои тағйирнаёбанда ҳамроҳ сохтан ё пайвастани вандҳо. Вандҳо паси ҳам тибқи силсилаи дараҷаашон меоянд. Масалан, дар забонҳои туркӣ ба ҳиссаи н ...

Агенти андоз

Агенти андоз - шахсест, ки корманди мақомоти андоз набуда, ба ӯҳдаи вай мутобиқи Кодекси андози Ҷумҳурии Тоҷикистон вазифаи ҳисоб кардани андозу пардохтҳои иҷтимоӣ, гирифтани он аз андозсупорандагон ва ба буҷети дахлдор ё фондҳои ғайрибуҷетии мол ...

Агенти Дипломатӣ

Агенти Дипломатӣ - унвони умумии тамоми намояндаҳои расмии давлатӣ дар мамлакатҳое, ки фиристода шудаанд. Ҳуқуқи байналхалқӣ барои тамоми давлатҳои соҳибистиқлол, мухтор ҳуқуқ додааст, ки дар дигар давлат агенти дипломатӣ таъйин намоянд ва дар на ...

Агентии Порс

"Агентии Порс", нахустин агентии иттилоотии мустақил дар Ҷумҳурии Исломии Эрон. Соли 2003 таъсис ёфтааст. Роҷеъ ба соҳаҳои гуногуни ҳаёти имрӯзаи Эрон – сиёсат, иқтисод, фарҳанг, иҷтимоъ, ҳуқуқ, умури ҳарбӣ, варзиш ва ғайра ахбор пахш мекунад. Ха ...

Агломератсия

Агломератсия - дар металлургия, раванди термикии дар мошинҳои агломерат ғурӯша кардани резаҳои маъдан бо роҳи тафсонда ба ҳам часпондани онҳо. Дар натиҷаи агломератсия маъдани хокаву реза ба шакл ва хосиятҳои барои гудозиш мувофиқ соҳиб мегардад. ...

Агнозия

Агнозия - дуруст тасаввур ва дарк карда натавонистани предмет ва ҳодисаҳо, ки дар натиҷаи осеб ёфтани маркази олии асаб ба амал меояд. Вобаста ба осеби қисмҳои алоҳидаи қишри майна агнозия босиравӣ, сомеавӣ шоммавӣ, ломисавӣ мешавад. Дар мавриди ...

Агнон

Асосан ба забони иврит менавишт. Маълумоти динӣ гирифтааст. Таъсири дин дар осораш ба назар мерасад. Дар 18-солагӣ ба шаҳри Лвов омада дар рӯзномаи яҳудӣ ба кор даромад. Баъдан гоҳ дар Иерусалим, гоҳ дар Берлин зиндагӣ кардааст. Аз соли 1908 соки ...

Агра

Агра - шаҳр дар қисмати шимолии Ҳиндустон, дар соҳили рости дарёи Ҷамнаи штати Уттар-Прадеш. Аҳолиаш 1686976 нафар. Забони асосии гуфтугӯӣ – ҳиндӣ, инчунин урду ва панҷобӣ. Агра маркази бузурги нақлиёт ва саноати хӯрокворию косибӣ буда, дар он ҷо ...

Агранулоситоз

Агранулоситоз ҳангоми бемориҳои сироятӣ, авитаминоз, ка­салиҳои хун, таъсири бевоситаи моддаҳои химиявӣ масалан, буғи бензол, нурҳои ионизонанда, ҳассосии организми баъзе одамон ба дорувор пайдо мешавад. Баъзан агранулоситоз дар натиҷаи реаксияи ...

Агранулоситҳо

Агранулоситҳо - ҳуҷайраҳои сафеди хуни ҳайвонот ва одам, ки ситоплазмаашон дона надорад. Дар таркиби хуни бисёр ҷонварони бемӯҳра як ва дар таркиби хуни ҳайвоноти мӯҳрадор ва одам ду навъ агранулоситҳо мавҷуд аст. Нигар низ Гранулоситҳо.

Аграфия

Аграфия, одатан, дар мавриди суст инкишоф ёфтан ё осеб дидани қисмҳои пасисарӣ ва паси фарқисарии қишри нимкураи чапи майна дар ростнависҳо мушоҳида мешавад. Ҳангоми аграфия бемор ё аз ҳарфҳо калима сохта наметавонад ё дар вақти навиштан баъзе ҳи ...

Агрегати мошину трактор

Агрегати мошину трактор - маҷмӯи техникие, ки аз трактор ва як ё якчанд мошин иборат буда, онҳо ба ҳамдигар ба воситаи асбобҳои васлгарӣ, системаҳои идора, танзим ва назорат пайваст шудаанд. Агрегати мошину трактор барои иҷрои корҳои кишоварзӣ пе ...

Агро-

Агро. - қисми таркибии калимаҳои мураккаб, ки ба кишоварзӣ мансуб будани онҳоро ифода мекунад, масалан, агроклиматология, агрохимия, агрофизика, агробиосеноз.

Агроаксияи Германия

Агроаксияи Германия - созмони байналмилалӣ. Соли 1961 ҳамчун комитети миллӣ бо дастгирии Барномаи СММ оид ба маводи хӯрока ва кишоварзӣ таъсис ёфтааст. Агроаксияи Германия яке аз созмонҳои бузурги ғайридавлатии Германия оид ба расондани кумак ба ...

Агробизнес

Агробизнес - яке аз тарзҳои иқтисоди бозоргонӣ. Агробизнес ба истеҳсолоти кишоварзӣ, нигаҳдорӣ, фурӯш ва коркарди маҳсулоти он вобаста аст. Аз нигоҳи сохтор ҳаммаънои комплекси агросаноатӣ мебошад. Фаъолияти соҳибкорӣ дар соҳаи кишоварзӣ бинобар ...

Агробиология

Агробиология - илм дар бораи қонунҳои умумии биологӣ дар соҳаи зироат ва чорводорӣ, биологияи агрономӣ.Зери мафҳуми Агробиология дар амалияи кишоварзӣ истифода кардани қонуниятҳои асосии биологӣ дар назар дошта мешавад. Солҳои 40 – 50 садаи XX Т. ...

Агробиосеноз

Агробиосеноз - ҷамоаи мавҷудоти киштзор ва боғот; яке аз шаклҳои маъмули биосенозҳои дуюмин. Ҳар навъ зироат агробиосенози хоси дорои як силсила навъҳои доимию бартаридошта бунёд мекунад. Аз сабаби суст будани равандҳои худтанзимкунӣ агробиосеноз ...

Агроклиматология

Агроклиматология -, як соҳаи илм. Агроклиматология иқлимро ҳамчун омили истеҳсолоти кишоварзӣ меомӯзад. Ҳосилхезии хок, захираи об ва олами наботот ба иқлим вобастагии ногусастанӣ доранд. Дар ҷумҳурӣ тадқиқи агроклиматологии зироат охири солҳои 2 ...

Агромелиоратсия

Агромелиоратсия - маҷмӯи усулҳои агротехникист, ки баҳри беҳтар гардондани хусусиятҳои табиии хок ва баланд бардоштани ҳосили зироат равона шудааст. Агромелиоратсия роҳҳои беҳтар гардондани хосиятҳои намкашӣ ва намнигоҳдории хок, шудгори чуқур, о ...

Агротехника

Агротехника - технологияи деҳқонӣ, маҷмӯи тадбиру усулҳои парвариши зироат ва рӯёндани ҳосили баланд. Вазифаи агротехника асосан аз киштгардон, шудгори замин, нуриандозӣ, барои кишт омода намудани тухмӣ, кишт, нигоҳубини рустаниҳо, нест кардани а ...

Агрофизика

Агрофизика - физикаи агрономӣ, як соҳаи илм. Агрофизика равандҳои физикавии хок, рустанӣ ва роҳу васоити танзими ҳарорати хок, рӯшноӣ ва ғайраро меомӯзад. Аз 4 фасл иборат аст: физикаи хок, физикаи ҳаво, биофизикаи рустанӣ ва роҳҳои танзими шарои ...

Агрофитосенозҳо

Агрофитосенозҳо - агросенозҳо, ҷамоаи набототе, ки инсон бо роҳи сунъӣ ба вуҷуд овардааст. Агрофитосенозҳо вобаста ба нашъунамо ва намуди рустаниҳо, таъсири мутақобила, майдони ғизо ва ғайра гуногун мешаванд: Агрофитосенозҳои аз худшуда –ҷамоаи т ...

Агрофон

Агрофон - маҷмӯи хусусиятҳои агрономии хок. Донистани Агрофон имконият медиҳад, ки барои ба даст овардани ҳосили фаровон тадбирҳои агротехникӣ ва мелиоративӣ дуруст ба роҳ монда шаванд. Дар сурати ташкили дурусти киштгардон, истифодаи нуриҳои мин ...

Агрохимия

Агрохимия химияи агрономӣ - як соҳаи илм. Агрохимия равандҳои химиявии хоку наботот, ғизои минералии рустанӣ, истифодаи нурӣ ва воситаҳои химиявии мелиоратсияи хокро меомӯзад. Агрохимия бо хокшиносӣ, зироат, метеорология, физиология ва биохимияи ...

Агуштпона

Агуштпонаро дар садаи XVII заргари амстердамӣ Николай Бентонен ихтироъ кардааст. Дар байни халқҳои Осиёи Миёна анъана шудааст, ки дар бисоти духтар арӯс ҳатман ангуштпона мегузоранд. Инчунин ба хайёте, ки сару либоси арӯсро медӯзад, ангуштпона ту ...

Адабиёти бачагон

Адабиёти бачагон, адабиёти атфол, адабиёти кӯдак - асарҳои бадеӣ, илмии бадеӣ, илмии оммавӣ, илмии тахайюлӣ ва моҷароӣ, ки махсус барои бачагон навишта шудаанд.

Адабиёти даҳанакӣ

"Адабиёти даҳанакӣ" - аввалин маҷмӯаест, ки дар он намунаҳои эҷодиёти даҳанакии мардуми тоҷик фароҳам омадаанд. Мураттиби он Обид Исматӣ мебошад. Соли 1934 ба ҳуруфоти лотинӣ чоп шудааст. Пешгуфтори маҷмӯа "Фолклор чист ва барои чӣ онро мо меомӯз ...

Адабиёти форс-тоҷик

Адабиёти форс-тоҷик - истилоҳи нисбатан нав дар адабиётшиносист, ки бори нахуст аз тарафи Садриддин Айнӣ барои ифодаи мафҳуми адабиёти классикии асрҳои 10 – 15 истифода шудааст. Агар чанде асоси ин адабиёт дар ватани аслии тоҷикон Мовароуннаҳр гу ...

Адабиёти эпистолярӣ

Адабиёти эпистолярӣ - осори адабӣ-бадеӣ дар ҷинсу намудҳои гуногун, ки ба шаклу услуби нома ва ё мактуби як кас ва ё тарафайн навишта мешаванд ва онро хонандагон ҳамчун асарҳои бадеӣ, ёпублитсистӣ, ё ин ки танқиди адабиву адабиётшиносӣ мутолиа ме ...

Адабиётшиносӣ

Адабиётшиносӣ - илмест, ки омилҳои пайдоиши адабиёти бадеӣ, хусусиятҳои он, қонуниятҳои раванди таърихии рушду инкишофи адабӣ ва асосҳои иҷтимоию ҳаётии онро меомӯзад. Адабиётшиносӣ аз се бахши асосӣ иборат аст: назарияи адабиёт, таърихи адабиёт, ...

Адади Авогадро

Адади авогадро - адади молекулаҳо дар як мол модда. Ишораташ NA. Адади Авогадро яке аз муҳимтарин собитаҳои универсалии физика буда, борои муайян намудани аксар собитаҳои физикӣ асос гардидааст. Усулҳои гуногуни муайян кардани Адади Авогадро мавҷ ...

Адади алгебравӣ

Адади алгебравӣ - ададест, ки решаи муодилаи алгебравии a1xn+ a2xn–1+.+anx+an+1=0, мебошад. Масалан, 7/4, ±i, ададҳои алгебравианд, зеро мувофиқан решаҳои муодилаҳои алгебравии 4x–7=0, x2+1=0, x2– 2=0 мебошанд. Маҷмӯи ададҳои алгебравӣ маҷмӯи ҳис ...

Адади баръакс

Адади баръакс - ададест, ки ҳосили зарби он бо адади додашуда ба як баробар аст. Чунин ададҳоро мутақобилан баргарданда меноманд. Масалан, 5, 1/5; –3/7, –7/3. Барои адади дилхоҳи а А. б и он 1/a мавҷуд аст.

Адади волф

Адади волф - ададест, ки ба масоҳати умумии доғҳои дар вақти муайян намоёни сатҳи Офтоб тақрибан мутаносиб аст. Аз рӯи формулаи w = к муайян карда мешавад, ки дар он g – миқдори гурӯҳҳои доғҳо ва f – миқдори доғҳои ҷудогона, к – коэф. бамеъёрдаро ...

Адади дараҷаҳои озодӣ

Адади дараҷаҳои озодӣ - ҳаракати имконпазири байнан новобастаи системаҳои механикӣ. Адади дараҷаҳои озодӣ бо адади координатаҳои новобаста, ки ҳаракати системаро пурра ифода мекунанд, муайян карда мешавад. Адади дараҷаҳои озодӣ ба адад ва навъи п ...

Адади комплексӣ

Ададҳои комплексӣ - ададҳои намуди a+ib, ки ин ҷо a ва b ададҳои ҳақиқӣ буда, бо аломати i–воҳиди мавҳум ишора шудааст; a – қисми ҳақиқӣ ва b – қисми мавҳуми адади комплексии z= a+ib номида мешавад. Ададҳои ҳақиқӣ ҳолати хусусии ададҳои комплексӣ ...

Адади мавҷӣ

Адади мавҷӣ - бузургиест, ки ба дарозии мавҷ λ бо таносуби k=2π / λ вобаста аст. Воҳиди ченкунӣ – радм–1. А.м. ба миқдори давраҳои мавҷ, ки дар порчаи 2πметр меғунҷад, баробар аст. Дар спектроскопия бештар бузургии ба дарозии мавҷ баръакс -ро Ад ...

Адади массавӣ

Адади массавӣ - миқдори умумии протонҳо ва нейтронҳо дар ядрои атом. Одатан, бо ҳарфи А ишорат мекунанд. Барои нишон додани изотопи мушаххас адади массавӣ аз тарафи чапи рамзи элемент дар боло гузошта мешавад. Масалан, барои 232Th А=232 аст. Адад ...

Адади мукаммал

Адади мукаммал - адади бутуни мусбат, ки ба ҳосили ҷамъи тақсимкунандаҳои дурусти худ баробар аст. Масалан, ададҳои 6 ва 28 ададҳои мукаммаланд. Математики Юнони Қадим Уқлидус собит карда буд, ки ададҳои мукаммали ҷуфтро аз рӯи формулаи 2p–1 ҳанг ...

Адади нашр

Адади нашр // А - Асос. - Д.: СИЭМТ, 2011. - Энсиклопедияи Миллии Тоҷик: / сармуҳаррир А. Қурбонов ; 2011 - 2017, ҷ. 1. - ISBN 978-99947-33-45-3.

Адади Непер

Адади непер - ададие, ҳудуде, ки ба он ифодаи ҳангоми n беинтиҳо афзудани қиммати n майл мекунад, яъне: e – асоси логарифми натуралӣ аст ва адади транссендентӣ мебошад. Транссендентӣ будани е-ро бори аввал математики франсавӣ Ш. Эрмит исбот кард. ...

Адади номдор

Адади номдор - ададест, ки бо номи ягон воҳиди ченкунӣ муштарак меояд ; ба адади муҷаррад муқобил гузошта мешавад. Агар адади номдор як воҳиди ченкунӣ дошта бошад, адади номдори сода ва агар якчанд воҳиди ченкунӣ дошта бошад, адади номдори таркиб ...

Free and no ads
no need to download or install

Pino - logical board game which is based on tactics and strategy. In general this is a remix of chess, checkers and corners. The game develops imagination, concentration, teaches how to solve tasks, plan their own actions and of course to think logically. It does not matter how much pieces you have, the main thing is how they are placement!

online intellectual game →